AnasayfaSSSAramaÜye ListesiKullanıcı GruplarıKayıt OlGiriş yap

Paylaş | 
 

 TOZANLI TARİHİ

Önceki başlık Sonraki başlık Aşağa gitmek 
YazarMesaj
ERDİNC SAHİN



Mesaj Sayısı : 20
Kayıt tarihi : 22/04/08

MesajKonu: TOZANLI TARİHİ   Çarş. Nis. 23, 2008 9:06 am

Tozanlı; Hafik, Koyulhisar, Reşadiye, Almus ve Doğanşar ilçeleri
arasında kalan yerleşim merkezlerinin coğrafî adıdır.
1485'lerden 1970'e kadar Tozanlı'nın merkezi İpsile idi. Antik
dönemde HYPSELE şeklinde geçen kelime,1 İpsile şeklinde telaffuz
edilerek günümüze kadar gelmiştir. Kaynaklar ile araştırma ve
tetkik eserlerde Epsile, İpsile ve bazen de yanlış olarak İbsala
şeklinde geçmekte. Bizans döneminden kalan bir para üzerinde ise
Imsıle yazısı bulunmaktadır.
Ramson, Prof. Dr. W.M, Asia vilâyetindeki Roma yollarını
anlatırken 860 tarihinde İpsile / Hypsela şehri ve kalesinden söz
etmekte. Yoannes Kurkuas (VI. Leo devrinde) faaliyete başladığı
zaman imparatorluğun doğu hududunu Kharsia kalesi, Hypsela şehri ve
Halys nehri teşkil ediyordu. O bu hududu, ta Dicle ve Fırat'a kadar
götürmeğe muvaffak olmuştur.2 Burada sözü edilen İpsile'nin
Doğanşar olma ihtimali yüksektir.
Hypsela / İpsile kelimesi dağlık ve yüksek memleket demektir.
Doğanşar / İpsile yöresi için Osmanlı İmparatorluğu döneminde
kullanılan ikinci isim TOZANLI'dır. Tozanlı ismine ilk olarak 1455
tarihinde Tokat'a bağlı yerler sayılırken rastlamaktayız. 1485,
1520, 1530, 1554, 1574 ve daha sonraki bütün kayıtlarda Tozanlı
ismi geçmekte.3 Doğanşar'da rastladığımız tapu senetlerinin
tamamında da Tozanlı ibaresi bulunmakta. Belgelerde Tozanlı isminin
yanına İpsile kelimesi eklenmiş. Asırlarca, kazanın (bazen nahiye)
geneli Tozanlı olarak adlandırılırken, merkez için İpsile
denilmeye devam edilmiştir. 1940 tarihinde nahiye merkezine Tozanlı
adı verilmiş.4 Ancak, her ne sebeple ise sonraki tarihlerde nahiye
merkezi için bu ismin kullanılmadığını görmekteyiz.
Cumhuriyet döneminde Tokat'ın köylerinden olan Fındıcak,
Tozanlı olarak adlandırılmıştır.5 1959 yılında ise Tokat'ta
Tozanlı adında bir gazete yayın hayatına başladı.6 Günümüzde
İstanbul, Sivas ve Tokat'ta Tozanlı ismiyle işyeri ve otobüs
firmaları bulunmakta.
İpsile ve çevresi bu ismi, Tozan Bey ve aynı isimle anılan
cemaattan almıştır. Tozan Bey, 1455 öncesinde yörede idarî ve
askerî yetkilidir. Aynı nahiyedeki bir grup köyün hem malikane hem
de divanî gelirlerini elinde bulundurmaktaydı.7 Tozanlı cemaatinin
lideri durumundaydı. Tozan beyin ne zaman öldüğünü bilmiyoruz.
1455 tarihli tahrirde Tozan beyin Kasım, Hasan, İbrahim, Osman ve
Hazar isminde beş oğlundan bahsedilmekte. Tozan beyin torunları ve
soyundan gelen isimler, sonraki asırlarda da Tozanlı nahiyesinde
etkinliklerini devam ettirmişlerdir.8
Yöre için Tozanlı kelimesi halk tarafından hâlâ
kullanılmakta. Ancak, Tokat ve Sivaslılar farklı yerleri Tozanlı
olarak tarif etmekteler. Herkes kendi yaşadığı yerin Tozanlı
olduğunu söylemekte. Yukarıda da izah edildiği üzere; Tozanlı
daha geniş bir coğrafî bölgenin adıdır. Tozanlı; 25 köyden
oluşan Doğanşar ilçesinin tamamı, Hafik'in 21, Almus'un 11,
Reşadiye'nin 8, Koyulhisar'ın birkaç köyünü kapsayan
bölgedir.
Tozanlı Irmağı'nın neresi olduğu hakkında Mehmet İPSİLELİ:
"Kösedağ'ın batı yamaçlarından çıkan Tozanlı Çayı
birkaç kaynağın birleşmesiyle meydana gelir. Yatağı oldukça
meyillidir. Yatağına ayak uydurarak büyük bir hızla akar.
Şerefiye'yi geçtikten sonra ormanlık yamaçların oluşturduğu
vadide küçük büyük birçok dereyi de alarak Doğanşar önlerinden
yoluna devam eder", demektedir.9 Bu bilgilere Prof. Dr. Ali Rıza
ATASOY, Tozanlı Irmağı'na Hafik taraflarında Abaş Irmağı
adının verildiğini eklemektedir.10 Ayrıca, Harita Genel
Müdürlüğünün Türkiye Fiziki Haritası'nda (Ölçek: 1 :
1.000.000) Doğanşar önlerinden akan ırmak Tozanlı Irmağı,
Ekingölü önünden akan ise Tozanlı Çayı olarak gösterilmiştir
ki doğrusu da budur.
1960'ta İpsile / Doğanşar'ın köylerinde de isim
değişikliği yapıldı. Köylerin eski ve yeni isimleri şöyle:
Adamlı, Akkaya, Çirmiş (Alazlı), Alibeyli, Karadiz (Arslantaş),
Asarcık (Aşağı Asarcık Gürpınar), Dumanit (Avcıçayı),
Başekin, Heze (Bayramtepe), Rumcuk / Buruncuk (Beşağaç), Divriğin
(Beykonağı), Boyalı, Çalıcı, Gövekse (Çaltılı), Ermenis
(Çatpınar), Darıkol, Değirmenseki, Dündar, Okturum (Ekingölü),
Eskiköy, Göçüköy, Ceğcek (İçdere), Tavuza (Kabaçam),
Kaytarmış, Kıpçak, Kızılcaviran (Kızılcaören), Kozağaç,
Kozlu, Mansurlu, Mescit, Okçulu, Öykürü (Olukbaşı), Otmanalan,
Gönekse (Oymadere), Gevele (Sarısuat), Söbüler, Hubyar (Uzunbelen.
Sonradan tekrar Hubyar ismini aldı), Ütük, Müseyle (Yakaboyu),
Yavşancık, Mundarlı (Yeşilçukur).11
1970'lerde Türkiye genelinde olduğu gibi Doğanşar'da da nahiye
teşkilatı kaldırıldı. Yeni teşkilatlanmayla birlikte,
Doğanşar'ın köylerinin yarıdan fazlası Hafik, Almus, Reşadiye
ve Koyulhisar ilçelerine bağlandı. Doğanşar, 1990 tarihine kadar
bucak merkezi olarak kaldı. 1990'da ise ilçe teşkilatına
kavuştu. Doğanşar'ın halen 25 köyü bulunmaktadır. Bunlar;
Alan, Alazlı, Arslantaş, Avcıçayı, Başekin, Beşağaç, Boyalı,
Çalıcı, Darıkol, Ekinciler, Eskkiköy, Göçüköy, İçdere,
Kabaçam, Karkın, Kıpçak, Kozağaç, Kozlu, Okçulu, Ortaköy,
Sarısuat, Söbüler, Ütük, Yavşancık, Yeşilçukur köyleridir.
Günümüzde Tozanlı bölgesinde yeni yapılanmalar dikkati
çekmekte. Bunlar, Doğanşar ilçe merkezi ile 25 köyün dernek
yöneticilerinin oluşturduğu Dernekler ve Vakıflar Üst Kurulu,
Sivas'ın Hafik ilçesine bağlı Tozanlı köylerinin kurduğu;
Tozanlı Vadisi Köylerini Kalkındırma Derneği / TOVAK ile
Tokat'ın Almus ilçesine bağlı köylerin kurdukları, Tokat Almus
Tozanlı Köyleri Kültür ve Dayanışma Derneği / TOKTOZDER'dir.12
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör
Admin
Admin
Admin
avatar

Mesaj Sayısı : 71
Kayıt tarihi : 18/04/08
Yaş : 25
Nerden : İsTanBuL

MesajKonu: Geri: TOZANLI TARİHİ   Çarş. Nis. 23, 2008 9:43 pm

Eline sağlık Erdinç
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör http://caltilikoyuu.turkforumpro.com
 
TOZANLI TARİHİ
Önceki başlık Sonraki başlık Sayfa başına dön 
1 sayfadaki 1 sayfası
 Similar topics
-
» KARŞIYAKA LİSESİ’NİN TARİHSEL GELİŞİMİ
» Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi 3. Ünite toplu bütün konular
» tokat
» Tarihçemiz..
» susamli citir tavuk kanadi(resimli)

Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
 :: ÇALTILI KÖYÜ :: Tarihçe-
Buraya geçin: